Tiếng Việt
English
中文
Français
日本語
한국어
Español
Русский
Deutsch
ไทย
ລາວ
हिन्दी
Português
CHẾ ĐỘ DINH DƯỠNG CHO TRẺ MẪU GIÁO, MẦM NON
8/9/2025, 06:18
Lượt đọc : 344
mẫu giáo, mầm non có sự phát triển vô cùng ấn tượng về thể chất, trí não, ngôn ngữ, vận động, thói quen ăn uống… Ở tuổi này trẻ bắt đầu thể hiện sự độc lập, ham học hỏi và khám phá thế giới, xuất hiện những hành vi “bắt chước” người lớn – đặc biệt là trong vấn đề ăn uống; do đó xây dựng thói quen ăn uống lành mạnh đầy đủ chất dinh dưỡng cho trẻ mầm non, mẫu giáo sẽ là nền tảng vững chắc cho sự phát triển cân đối, toàn diện về thể chất và trí não của trẻ sau này.
Vai trò của dinh dưỡng đối với trẻ mẫu giáo, mầm non
Nếu như từ 1 – 3 tuổi, trẻ bắt đầu tò mò về mọi vật xung quanh thì đến 3 – 5 tuổi, trẻ đã biết tự mình khám phá vạn vật, liên tục đặt những câu hỏi cho người lớn. Đây cũng là giai đoạn trẻ bắt đầu học về văn hóa ăn uống, các món ăn, số lượng thức ăn mỗi ngày… và từ đó hình thành thói quen ăn uống của bản thân về sau.
Do đó, nếu bố mẹ không xây dựng thực đơn cho trẻ mẫu giáo đúng cách, trẻ có thể gặp phải những vấn đề dinh dưỡng ở độ tuổi này như:
- Suy dinh dưỡng: là tình trạng thiếu năng lượng, thiếu đạm và các vi chất quan trọng, ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất và tâm thần của trẻ.
- Thừa cân, béo phì: do năng lượng cung cấp nhiều hơn năng lượng tiêu hao, khiến tỷ lệ mỡ tích trữ trong cơ thể vượt mức bình thường.
- Biếng ăn: có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân như bệnh lý, thức ăn đơn điệu khiến bé thấy chán ăn, do ảnh hưởng của thuốc hoặc bắt nguồn từ yếu tố tâm lý – bé không thoải mái khi ăn, bé sợ ăn vì bị ép…
Chậm tăng chiều cao: trẻ không đạt được các mốc tăng trưởng về chiều cao theo từng độ tuổi, khiến trẻ thấp hơn bạn bè đồng trang lứa
Nhu cầu năng lượng của trẻ mẫu giáo, mầm non
Đối với trẻ mầm non, mẫu giáo (3 – 5 tuổi), nhu cầu năng lượng khuyến nghị trung bình từ 1.230 – 1.320 kcal/ngày. Trong đó, chất bột đường chiếm 52 – 60%, chất đạm chiếm 13 – 20%, chất béo chiếm 25 – 35% tổng năng lượng khẩu phần.
Theo đó, trong thực đơn hàng ngày cho trẻ mẫu giáo, mầm non, lượng thực phẩm cần được cung cấp cụ thể gồm:
- Chất bột đường: khoảng 3 – 4 chén cơm, cháo đặc hoặc các món tương tự.
- Chất đạm (thịt, cá, trứng, tôm, cua…): 120g – 150g.
- Chất béo (dầu mỡ, bơ…): 30g.
- Rau củ, trái cây: 300g.
- Các loại vitamin và khoáng chất: vitamin A 1.000 UI, vitamin D 400UI, canxi 500mg, sắt 6 – 7mg, kẽm 10mg…
Để cung cấp đủ nhu cầu canxi cho cơ thể, trẻ cần được cung cấp 4 đơn vị sữa/ngày (1 đơn vị sữa tương đương 100ml sữa nước, 100g sữa chua hoặc 15g phô mai).
Ngoài ra, trẻ cũng cần được uống đủ nước (khoảng 1.6 – 2 lít/ngày).Bên cạnh đó, bố mẹ cũng nên khuyến khích trẻ tham gia các hoạt động thể dục thể thao phù hợp để bé phát triển chiều cao và cân nặng một cách tốt nhất.
Những thực phẩm trẻ mầm non, mẫu giáo “nên” và “không nên” ăn
Là độ tuổi đang trên đà phát triển nhanh về thể chất lẫn trí tuệ, bố mẹ cần hết sức lưu ý trong việc lựa chọn thực phẩm và theo dõi thói quen ăn uống của con. Một số thực phẩm có lợi cho trẻ tuổi mầm non, mẫu giáo, bố mẹ nên khuyến khích ăn gồm:
- Sữa và các chế phẩm từ sữa: 4 đơn vị sữa/ngày (sữa nước, phô mai, sữa chua…) để bổ sung canxi và các vi chất cho con.
- Rau xanh, trái cây để trẻ có đủ vitamin và các loại khoáng chất. Phần lớn trẻ thường lười ăn rau nên bố mẹ có thể linh hoạt chế biến bằng nhiều cách như nấu canh, trộn salad, xay nước ép, trộn sữa chua…
- Chất béo có lợi (chất béo không bão hòa) trong dầu thực vật, bơ, phô mai… để trẻ phát triển trí não toàn diện.
- Bên cạnh đó, cũng có nhiều món ăn không tốt cho sức khỏe của trẻ, cần hạn chế như:
- Đồ ngọt và thực phẩm nhiều đường vì dễ khiến trẻ tăng cân và bị hư răng.
- Các loại thức ăn nhanh, đồ chiên rán nếu lạm dụng nhiều sẽ khiến trẻ bị thừa cân.
- Các món cứng, quá rắn như hoa quả ngô, hạt, bánh kẹo cứng… vì sẽ ảnh hưởng đến răng của trẻ.
Một số lưu ý khác khi bổ sung dinh dưỡng cho trẻ mầm non, mẫu giáo
Bên cạnh việc tính toán, xây dựng thực đơn cung cấp đủ năng lượng cho nhu cầu của trẻ mầm non, mẫu giáo, bố mẹ cũng cần bổ sung cho con đầy đủ các vi chất cần thiết như vitamin A, C, D, nhóm B, sắt… Bởi nếu thiếu các vi chất này, trẻ có thể gặp phải một số triệu chứng như:
- Thiếu vitamin A (có nhiều trong cà rốt, đu đủ, bông cải xanh, cà chua, bí đỏ…): Trẻ dễ bị khô mắt, khô da, sợ ánh sáng, chậm lớn, hay bị ho, sổ mũi…
- Thiếu vitamin D (có trong sữa và chế phẩm từ sữa, trứng, cá hồi, bơ…): Trẻ chậm tăng trưởng chiều cao, giật mình khi ngủ, nấc cụt…
- Thiếu vitamin C (có trong các loại trái cây như cam, ổi, dâu, nho, kiwi…): Trẻ bị khô da, dễ chảy máu mũi, chảy máu chân răng…
- Thiếu vitamin nhóm B (như B1, B2, Biotin trong ngũ cốc, các loại hạt…): Trẻ thường biếng ăn, dễ bị phù, viêm bờ niêm mạc, hay quấy khóc, rối loạn tiêu hóa..
- Thiếu sắt (có trong gan, đậu phụ, cải bó xôi, hải sản…): Thiếu máu (da xanh, niêm mạc nhợt, móng tay nhạt màu…), trẻ hay quấy khóc, khó ngủ, thiếu tập trung…
Do đó, bố mẹ cần ưu tiên bổ sung các vi chất trên vào bữa ăn hằng ngày của trẻ. Trong trường hợp trẻ biếng ăn hoặc khó hấp thu, có thể cho bé dùng thêm các thực phẩm bổ sung. Tuy nhiên, việc cho bé uống vi chất với liều lượng như thế nào, trong thời gian bao lâu cần được sự tham vấn của bác sĩ dinh dưỡng.
Tin cùng chuyên mục
Nên cho trẻ ăn váng sữa hay sữa chua?
Ngày nay, nhiều cha mẹ rất quan tâm đến việc bổ sung các sản phẩm từ sữa cho trẻ nhỏ, trong đó váng sữa và sữa chua là hai lựa chọn rất phổ biến. Tuy nhiên, một số quan niệm chưa có căn cứ đang lan truyền, ví dụ như: "Váng sữa là thần dược giúp trẻ tăng cân nhanh"; "Sữa chua có vị chua, ăn vào trẻ dễ đau bụng"; "Váng sữa bổ hơn sữa chua".Dinh dưỡng cho trẻ thừa cân, béo phì
Hiện nay, tình trạng trẻ bị thừa cân béo phì đang tăng nhanh trên toàn cầu, trong đó có Việt nam. Thừa cân, béo phì làm tăng nguy cơ mắc các bệnh đái tháo đường, cao huyết áp, tim mạch và các bệnh mạn tính khác. Với trẻ thừa cân, béo phì cần phải có một chế độ dinh dưỡng khoa học giúp giảm lượng mỡ thừa mà vẫn đảm bảo dưỡng chất cho sự phát triển toàn diện của trẻ.Trẻ em ở trường uống bao nhiêu nước mỗi ngày là phù hợp?
Nước chiếm tới 60-75% trọng lượng cơ thể trẻ với tỉ lệ giảm dần từ giai đoạn mẫu giáo đến cuối tuổi vị thành niên. Nước là chất dinh dưỡng cơ bản cho sự phát triển, học tập và sức khỏe thể chất và tinh thần của trẻ,, nhưng dường như nước thường ít được quan tâm hơn thực phẩm hay vitamin. Hiện nay, trẻ em trong độ tuổi đi học chỉ có vài phút nghỉ giải lao giữa các tiết học, trong khi nhà vệ sinh thì hạn chế cả về số lượng và điều kiện vệ sinh, khiến nhiều trẻ có tâm lý hạn chế uống nước để giảm thiểu số lần phải sử dụng nhà vệ sinh ở trường. Ở một số nơi, đặc biệt khu vực kinh tế khó khăn thì không có nước sạch cung cấp cho học sinh ở tại trường. Nhịn khát kéo dài khiến dần trẻ mất cảm giác khát khi cơ thể thiếu nước, từ đó hình thành thói quen “lười” uống nước. Nghiên cứu khảo sát đa quốc gia gần đây cho thấy khoảng 60% trẻ em từ 4–17 tuổi không đạt được lượng nước theo khuyến nghị và nước lọc thường chỉ chiếm chưa đến một nửa tổng lượng chất lỏng mà trẻ uống vào. Thực tế này đáng lo ngại vì ngay cả tình trạng mất nước nhẹ cũng có thể ảnh hưởng xấu đến hiệu suất thể chất, nhận thức, tâm trạng và sức khỏe chuyển hóa lâu dài. Bài viết này sẽ cung cấp kiến thức tổng hợp về vai trò của nước đối với sức khỏe trẻ em, hậu quả của việc thiếu nước và đưa ra một số gợi ý để khắc phục thực trạng này.Vai trò của chế độ ăn uống với sức khỏe răng miệng của trẻ
Các cụ ta có câu “Hàm răng mái tóc là góc con người”. Nhưng muốn có hàm răng đẹp phải chăng cần đợi cho tới khi răng vĩnh viễn đã hoàn thiện rồi đi “chỉnh nha”?
